“Alliander gelooft in een wijkgerichte aanpak bij afscheid aardgas”

Pallas Agterberg, directeur Strategie over de warmtetransitie

De warmtetransitie leeft. Terwijl in politiek en media steeds vaker gediscussieerd wordt over hoe deze transitie vorm moet krijgen, ruilen huishoudens zelf of op wijkniveau het aardgas in voor duurzame alternatieven. Pallas Agterberg, directeur Strategie, vertelt hoe Alliander de grootste energieomschakeling sinds het afscheid van steenkool, faciliteert.

De tweeënhalf miljoen klanten van Liander moeten per 2050 van het aardgas af zijn. Hoe pakken jullie deze omschakeling aan?

Pallas Agterberg: “We geloven in een wijkgerichte aanpak, waarbij wij vanuit onze expertise gemeenten, woningcoöperaties en wijkbewoners aan de hand van de locatie en het type woningen en de aanwezigheid van bijvoorbeeld een warmtenet adviseren welke oplossingen voor de betreffende wijk het meest geschikt zijn. Wat kan technisch en wat zijn de kosten? Woningisolatie is vrijwel altijd onderdeel van de oplossing. Voor aardgas zijn meerdere duurzame alternatieven, zoals aansluiting op een warmte- of biogasnet of de ‘all electric’ oplossing: een koude- en warmteopslag (KWO), gecombineerd met zonnepanelen. Deze aanpak is het uitgangspunt van onze strategie: we zorgen dat onze klanten goed geïnformeerd en onderbouwd alternatieven voor aardgas kunnen kiezen. Zodat iedereen onder gelijke condities toegang heeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie.”

Hoe gaat de omschakeling in de praktijk?

“We beginnen altijd met het verzamelen van gegevens over de huidige situatie: het soort woningen, de datum waarop het gasnet vervangen moeten worden en geplande projecten voor renovatie, riolering of andere publieke voorzieningen. Samen met de gemeenten en woningcorporaties maken we dan een planning met alle mogelijkheden. Dit leidt tot een soort ‘energiebestemmingsplan’ dat iedere gemeente zal moeten vaststellen. Vervolgens gaan we samen met de wijk aan de slag. We zijn in tien wijken begonnen, onder meer in Arnhem, Apeldoorn en Nijmegen. We hebben daar veel ervaring opgedaan met de besluitvorming. Dat is volkomen nieuw voor ons. Vroeger sloten we woningen zonder discussie standaard aan op het aardgasnet, nu gaan we met de betrokkenen in dialoog over welke duurzame energievormen voor hen geschikt zijn. We zijn met ruim veertig gemeenten in gesprek over aardgasloze wijken. De enthousiaste voorhoede die wil overschakelen, beseft dat het voordeliger is om met de hele wijk over te stappen in plaats van alleen. Maar er zijn ook bewoners die zich zorgen maken over hun portemonnee."

Wie betaalt de woningaanpassingen?

"Aan Alliander de taak de betaalbaarheid en andere zaken bij beleidsmakers in Den Haag en Brussel onder de aandacht te brengen. De huidige wet- en regelgeving staat bijvoorbeeld in de weg dat Liander lage temperatuur warmtenetten mag aanbieden. Gelukkig kunnen we daarvoor een beroep doen op Alliander Duurzame Gebiedsontwikkeling.”

Hoe blijft de warmtevoorziening voor iedereen betaalbaar?

“Wij pleiten voor het duurzaam isoleren van huizen. Die kosten verdien je terug met een lagere energierekening. Daarmee houd je de warmtetransitie ook betaalbaar voor mensen met een laag inkomen. Het is daarom belangrijk met woningcorporaties en bouwondernemingen te zorgen voor meer betaalbare oplossingen.”

Ligt de warmtetransitie op koers?

"De meeste woningen die worden gebouwd, kunnen nog zuiniger omspringen met warmte. De bouwsector leunt nog te veel op oude technologie. Ook mis ik in nieuwbouwplannen de integrale gedachte. Het gaat niet om ‘bouwen’ maar om ‘bouwen inclusief energie’. De bouwsector moet in dat opzicht nog een inhaalslag maken. Als ik kijk naar Alliander hebben wij de ontwikkelingen rondom de warmtetransitie goed ingeschat. Onze strategie ‘Samen kiezen voor onze energievoorziening’ uit 2015 sluit precies aan bij de huidige ontwikkelingen. De uitvoering van deze strategie begint aan te slaan. We doen in wijken die omschakelen, veel kennis en ervaring op met nieuwe netten. Die expertise kunnen we benutten in andere wijken. Ik ben ook trots als ik zie hoe Alliander op nieuwe manieren samenwerkt met gemeenten en wijkbewoners, hoe we omgaan met initiatieven vanuit wijkbewoners zelf. Daar hebben we in denken en handelen de omslag gemaakt van een traditionele netbeheerder naar het netwerkbedrijf van de toekomst."

Pallas Agterberg, directeur Strategie Alliander

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Waarom stopt Nederland met aardgas?
Op de klimaattop in Parijs, eind 2015, is afgesproken de klimaatverandering te beperken. De uitstoot van broeikasgassen moet wereldwijd verminderen. Dit betekent dat we voor onze energie overschakelen van aardgas, aardolie en steenkool naar energiebronnen die minder CO2 uitstoten. Tegelijkertijd raken de Groningse gasvelden leeg. Nederland wil niet afhankelijk zijn van import uit landen als Rusland. Daarom heeft de overheid besloten dat alle Nederlandse wijken in 2050 voor koken, verwarming en kraanwater geen aardgas meer mogen gebruiken. Om deze warmtetransitie te bereiken wordt ingezet op energiebesparing en duurzame energiebronnen. Alliander faciliteert de overgang naar een nieuwe warmtevoorziening. Dit doen we tegen de laagst mogelijk maatschappelijke kosten en in samenwerking met gemeenten, woningcorporaties en bewoners.