Nederland zit middenin de energietransitie. We gaan van het aardgas af. Dat betekent dat we op zoek moeten naar nieuwe manieren om woningen en gebouwen te verwarmen. Vooral voor bestaande gebouwen is dat een grote operatie, met ingrijpende gevolgen voor iedereen. Tegelijkertijd biedt het kansen om ons energiesysteem opnieuw in te richten. Maar wat zijn dan de alternatieven voor aardgas?
De komende jaren schakelen we om naar alternatieve warmtebronnen. Denk daarbij aan individuele warmte-oplossingen op basis van duurzame elektriciteit (zon en wind). Maar ook aan collectieve warmtenetten, zoals een Buurt EnergieSysteem. En wat te denken van groen gas en waterstof (daar waar all-electric niet mogelijk is)?
Individuele oplossingen zijn zeer geschikt voor nieuwbouwwoningen met goede isolatie. Nederland kent echter een zeer grote voorraad (bestaande) bebouwing met beperkte isolatie, waardoor individuele oplossingen voor afnemers – maar ook vanuit het perspectief van maatschappelijke kosten – vaak niet de voorkeur hebben.
Collectieve oplossingen vragen om investeringen in een nieuwe infrastructuur en dus dat, traditioneel gezien, duizenden afnemers tegelijk willen overstappen. Dat is vaak lastig te organiseren. En het roept veel vragen op. Bijvoorbeeld over wat er met de tarieven gebeurt als je als afnemer vastzit aan een enkele warmtebron of een warmtebedrijf. Alliander is voorstander van open warmtenetten, om zo de mogelijkheden voor aaneenkoppeling met naburige netten en bronnen in de toekomst open te houden. Daarmee blijft energie betaalbaar, bereikbaar en beschikbaar.
Het Buurt Energie Systeem (BES) is zo’n open systeem dat voorbereid is op aankoppeling van andere bronnen. Een BES verlaagt de drempel om warmtenetten aan te leggen, zowel bekeken vanuit de techniek als de organisatie. Daarnaast ligt het de zeggenschap over keuzes bij de belanghebbenden: de afnemers in de buurt. In vergelijking met andere alternatieven is een BES al interessant vanaf 400 woningen.