Nederland staat voor een grote uitdaging: ons energienet moet snel worden uitgebreid en vernieuwd. Tegelijk is er een tekort aan technisch personeel. Daarom zet Alliander vol in op robotica. Robots maken het werk veiliger, sneller en slimmer. Ze ondersteunen bij zware taken, inspecties en onderhoud. Zo zorgen we dat het energienet klaar is voor de toekomst.
Nederland staat voor de grootste modernisering van het energienet ooit. Terwijl de vraag naar stroom en gas blijft stijgen, groeit ook de urgentie van de energietransitie. Tegelijkertijd kampen netbeheerders met een structureel tekort aan technisch personeel om bestaande netwerken uit te breiden, verzwaren, onderhouden of volledig te vernieuwen. Robotica speelt hierin een sleutelrol: slimme technologieën helpen ons het werkpakket haalbaar te maken, verbeteren de veiligheid en maken het onmogelijke tóch mogelijk.
Netbeheerders moeten miljoenen meters kabel leggen, stations uitbreiden, en assets vervangen om te voldoen aan de toekomstige energievraag. Alleen al Liander wil voor 2033 bijna 40.000 kilometer elektriciteitskabel aanleggen. Ondertussen is nu al bij 30% van de stations de capaciteit onvoldoende. Als we niet rigoureus uitbreiden, stijgt dat naar 75% in 2033.
Maar er is nog een uitdaging: het tekort aan technisch personeel. Voor de gehele infrasector wordt het tekort in 2030 tot 150.000 FTE ingeschat, waarvan ruim 28.000 technici specifiek voor netbeheerders nodig zijn. Ook om het verlies van vakmensen door pensionering op te vangen.
Deze tekorten zorgen niet alleen voor vertraging, maar ook voor een toenemende werkdruk en fysieke belasting van monteurs en aannemers. Zeker gezien de zwaardere en robuustere assets die nodig zijn voor de vernieuwing van het energiesysteem.
Daarom zetten we vol in op robotica als onderdeel van onze “Meer Werk Maken”-strategie. Robots kunnen repetitief, zwaar en risicovol werk overnemen, zoals inspecties op hoogte. Het is geen toekomstmuziek, we zijn al bezig. Op deze pagina lees je wat we al doen en hoe robotica de energietransitie verder helpt.
In 2025 hebben Enexis, Stedin, Gasunie en Alliander samen de intentie uitgesproken om de krachten te bundelen in een sectorbreed roboticalab. Ons doel is om gezamenlijke kennis te delen en innovatieve robotica-oplossingen te ontwikkelen. Dit wordt dé plek voor de ontwikkeling en toepassing van robotica binnen de netbeheerdersbranche. Hierdoor worden technologische doorbraken sneller gerealiseerd. Het resultaat: schaalbare en praktisch toepasbare oplossingen die het werkproces versnellen en fysieke belasting voor technici verlichten. We verbeteren de efficiëntie, veiligheid en effectiviteit van onze operationele werkzaamheden en versnellen zo de energietransitie.
In 2025 hebben Enexis, Stedin, Gasunie en Alliander samen de intentie uitgesproken om de krachten te bundelen in een sectorbreed roboticalab. Ons doel is om gezamenlijke kennis te delen en innovatieve robotica-oplossingen te ontwikkelen. Dit wordt dé plek voor de ontwikkeling en toepassing van robotica binnen de netbeheerdersbranche. Hierdoor worden technologische doorbraken sneller gerealiseerd. Het resultaat: schaalbare en praktisch toepasbare oplossingen die het werkproces versnellen en fysieke belasting voor technici verlichten. We verbeteren de efficiëntie, veiligheid en effectiviteit van onze operationele werkzaamheden en versnellen zo de energietransitie.
In samenwerking met de robotica-minor van de TU Delft heeft Alliander een innovatieve stap gezet richting veiliger werken aan laagspanningsinstallaties.
Studenten ontwikkelden in slechts vijf maanden tijd een prototype-robot die een specifiek type LS-strook kan monteren zonder het LS-rek spanningsloos te maken. Een innovatieve oplossing voor werkzaamheden waarbij werken onder spanning onwenselijk of onveilig is.
Hoewel de robot nog in een prototypefase verkeert – met onder andere handmatige uitlijning en beperkte compatibiliteit met verschillende LS-stroken – toont het project veelbelovende mogelijkheden. De volgende stap is het standaardiseren van componenten en aansluitingen, zodat de technologie breder inzetbaar wordt en de veiligheid verder toeneemt.
Deze ontwikkeling markeert een veelbelovende eerste stap richting geautomatiseerde, veilige montage in het energienet. Alliander is trots op het resultaat en onderzoekt nu hoe dit concept verder getest en opgeschaald kan worden.
Om de energietransitie te realiseren, moet er tot 2050 maandelijks honderden kilometers elektriciteitskabels onder de grond worden gelegd. Er wordt vaak gezegd: om de energietransitie te realiseren, moet één op de drie straten in Nederland open. Dat vraagt om slimme oplossingen, om de impact op de omgeving te minimaliseren.
Om deze reden is een innovatieve samenwerking gestart om een nieuwe graaftechniek te verkennen, geïnspireerd op de beweging van een regenworm. Deze technologie maakt het mogelijk om kabels aan te leggen zonder grootschalige graafwerkzaamheden met open werksleuven. Dit kan arbeidsbesparing opleveren en is bovendien energiezuinig en milieuvriendelijk.
De technologie wordt ontwikkeld door een Amerikaanse startup en is eind 2023 getest in Nederlandse bodem. De eerste resultaten zijn veelbelovend: het systeem kan potentieel honderden meters kabel trekken onder de grond. Wel is verdere ontwikkeling nodig om tot een robuust en schaalbaar product te komen.
De komende periode onderzoeken we twee toepassingen voor deze techniek: inzet op kortere tracés – vaak in de gebouwde omgeving – en de inzet op langere tracés in het buitengebied.
Om de veiligheid en betrouwbaarheid van het Nederlandse gasnet te waarborgen, zijn regelmatige inspecties van leidingen en overdrachtstations essentieel. Door aangescherpte Europese regelgeving neemt de frequentie van deze inspecties toe, terwijl het tekort aan technisch personeel blijft groeien. Om deze uitdaging het hoofd te bieden, wordt gekeken naar technologische innovaties die het werk kunnen ondersteunen.
Een veelbelovende ontwikkeling is de inzet van een geavanceerde inspectierobot, ontwikkeld in samenwerking met een Saxion. Deze robothond, uitgerust met GPS, kaartdata en een gassensor, kan onder begeleiding van een monteur nauwkeurig ondergrondse leidingen volgen en mogelijke lekkages detecteren. Tijdens een recente test op een gespecialiseerd terrein is aangetoond dat de technologie effectief werkt.
De volgende stap is het onderzoeken van de inzetbaarheid van robotinspecties in de openbare ruimte en in de hoge druk infraomgeving van Gasunie. Hierbij wordt gekeken naar de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van de robot in een dynamische omgeving. Ook wordt onderzocht hoe deze technologie technici het beste kan ondersteunen in hun dagelijkse werkzaamheden.
De ontwikkeling van deze technologie vindt plaats binnen het CHARISMA-project (CH4 Autonomous Robotized Inspection for Sustainable Maintenance), een samenwerking tussen een Alliander, Gasunie en Saxion, mede gefinancierd door TechForFuture. Het project heeft als doel een veilige, efficiënte en betrouwbare inspectiemethode te ontwikkelen die voldoet aan Europese normen.
We zijn gestart met een veelbelovende pilot op een onderstation van Liander: inspecties uitvoeren met een drone vanuit een drone-dock. Samen met onze collega’s van Qirion onderzoeken we hoe drones als ‘mobiele sensor’ ingezet kunnen worden voor het verzamelen van consistente inspectiedata, en zo bij te dragen aan slimmere, veiligere en efficiëntere werkwijzen binnen onze strategie “Meer Werk Maken”.
De drone vliegt zelfstandig een vaste route langs vooraf ingestelde waypoints en voert inspecties uit. Daarbij maakt hij gebruik van een krachtige zoomcamera en thermische beeldvorming om technische afwijkingen vroegtijdig te signaleren. Dankzij deze technologie kunnen inspecties op afstand plaatsvinden (BVLoS), wat de veiligheid verhoogt en fysieke inzet van personeel op locatie vermindert.
Eind mei vond een demonstratie plaats in wind en regen. De drone presteerde stabiel en toonde aan goed inzetbaar te zijn onder uitdagende omstandigheden.
De pilot loopt zes maanden, met wekelijkse vluchten. We verzamelen data voor preventief onderhoud en snelle schade-inschatting na bijvoorbeeld een storm. Parallel wordt onderzocht hoe we de dataveiligheid optimaal kunnen borgen. Deze pilot vormt een belangrijke stap richting grootschalige inzet van drones in onze operatie.
Het roboticalab beschikt over verschillende platforms (grondvoertuig, manipulator en drones) waarvoor we zelf software ontwikkelen en onderhouden. De robots maken gebruik van het opensource software framework ROS2. Ook de software die wij zelf ontwikkelen is opensource en kan je vinden op onze GitHub pagina. Documentatie voor ontwikkelaars is te vinden op de bijbehorende documentatie pagina.
Ben je een startup of scale-up met een roboticaproduct of dienst voor de netbeheerder? Wil je samenwerken met het roboticalab en toetsen of je idee relevant kan zijn voor de sector? Neem dan contact met ons op en ontdek hoe wij je kunnen helpen.
Robotica helpt netbeheerders zoals Alliander om sneller, veiliger en efficiënter te werken aan het energienet. Slimme technologieën ondersteunen bij inspecties, onderhoud en uitbreiding van infrastructuur, wat essentieel is voor een succesvolle energietransitie.
Alliander zet onder andere drones, robothonden en inspectierobots in. Deze technologieën worden gebruikt voor visuele inspecties, het detecteren van storingen en het verbeteren van de veiligheid op de werkvloer.
Door het tekort aan technici is het lastig om alle werkzaamheden handmatig uit te voeren. Robotica kan eventueel taken overnemen die repetitief, gevaarlijk of arbeidsintensief zijn, waardoor het werkpakket haalbaar blijft en de energietransitie niet vertraagt.
Robots kunnen gevaarlijke situaties vroegtijdig signaleren en taken uitvoeren in omgevingen die voor mensen risicovol zijn. Dit vermindert het aantal incidenten en verhoogt de veiligheid van medewerkers.
Ja, Alliander werkt intensief samen met andere netbeheerders zoals Enexis, Stedin en Gasunie aan robotica-innovaties. In 2025 hebben deze partijen samen de intentie uitgesproken om een sectorbreed roboticalab op te richten. Dit lab is dé plek waar kennis wordt gedeeld en innovatieve robotica-oplossingen worden ontwikkeld voor de energietransitie. Daarnaast werkt Alliander samen met onderwijsinstellingen zoals TU Delft en Saxion, en met partners zoals Qirion en TechForFuture. Deze samenwerkingen versnellen technologische doorbraken, zoals inspectierobots, drones en robothonden, en zorgen voor schaalbare oplossingen die het werkproces efficiënter, veiliger en slimmer maken.